مختار ثقفی

مُخْتار بن ابی‌عُبَیْده ثَقَفی، از مردان باهوش، سیاستمدار و شجاع کوفه بود. هنگامی که مسلم بن عقیل به کوفه آمد، مختار او را در خانه خود پناه داد و از حامیان اصلی او بود. پس از شکست قیام مسلم، ابن زیاد مختار را دستگیر کرد، با تازیانه چشمش را مجروح ساخت و او را به زندان انداخت. به همین دلیل، مختار در روز عاشورا نتوانست در کربلا حضور یابد و از این بابت در سوز و گداز بود. پس از آزادی از زندان، مختار سوگند یاد کرد که انتقام خون امام حسین (ع) را از قاتلانش بگیرد. او با شعار «یا لثارات الحسین» قیام بزرگی در کوفه به راه انداخت. او موفق شد بسیاری از قاتلان اصلی کربلا (مانند شمر، عمر سعد، حرمله و ابن زیاد) را به هلاکت برساند و دل اهل بیت (ع) را شاد کند. مختار سرانجام در جریان مبارزه با مصعب بن زبیر در کوفه به شهادت رسید.