زینب بنت علی

زینب کبری (س)، دختر گرامی امیرالمومنین علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، سومین فرزند این خانواده آسمانی است. ایشان در دامان وحی پرورش یافت و از همان کودکی، در اوج علم، فصاحت و بلاغت بود؛ تا جایی که به ایشان لقب «عقیله بنی‌هاشم» (بانوی خردمند و دانشمند بنی‌هاشم) داده شد. پیوند عاطفی عمیق میان زینب (س) و برادرش امام حسین (ع) به حدی بود که او شرط ازدواج خود با عبدالله بن جعفر را همراهی همیشگی با برادرش قرار داد. در واقعه عاشورا، حضرت زینب (س) ستون خیمه‌گاه و تکیه‌گاه اصلی امام حسین (ع) و خانواده بود. ایشان در تمام لحظات سخت کربلا حضور داشت و با صبر و استقامتی کوه‌گونه، شاهد شهادت برادران، برادرزادگان و حتی دو فرزند جوان خودش (عون و محمد) بود. با وجود این غم‌های گران، او لحظه‌ای از مراقبت از زنان، کودکان و امام سجاد (ع) که در بستر بیماری بود، غافل نشد و مدیریت بحران را در میان خیمه‌های آتش‌گرفته به بهترین شکل بر عهده گرفت. بر اساس گزارش دقیق کتاب الإرشاد نوشته شیخ مفید، پس از شهادت امام حسین (ع) و غارت خیمه‌ها، سپاه عمر سعد بازماندگان و اهل بیت پیامبر را به اسیری گرفت. زینب (س) در این مسیر دشوار، با صلابتی علوی از حریم اهل بیت دفاع می‌کرد. هنگامی که کاروان اسیران وارد کوفه شد، ایشان خطبه‌ای چنان کوبنده و غرّا ایراد کرد که یادآور بلاغت پدرش علی (ع) بود و مردم کوفه را که برای تماشا آمده بودند، به گریه و پشیمانی واداشت. شیخ مفید در الإرشاد می‌نویسد: وقتی ابن زیاد در دارالاماره کوفه با غرور از زینب (س) پرسید: «کار خدا را با برادر و خاندانت چگونه دیدی؟»، این بانوی قهرمان با شجاعت و یقینی بی‌نظیر پاسخ داد: «من جز زیبایی چیزی ندیدم (ما رَأَیْتُ إِلَّا جَمیلًا). آنان گروهی بودند که خداوند شهادت را بر آن‌ها مقدر کرده بود و به سوی آرامگاه‌های خود شتافتند، و به زودی خداوند تو و آنان را در یک جا گرد می‌آورد تا با یکدیگر مخاصمه و داوری کنید». خطبه‌های آتشین و افشاگرانه حضرت زینب (س) در کوفه و سپس در دربار یزید در شام، نقاب از چهره تزویر امویان برداشت و پیروزی نظامی آن‌ها را به شکستی مفتضحانه از نظر سیاسی و عقیدتی تبدیل کرد. شجاعت و روشنگری او باعث شد تا پیام واقعی قیام عاشورا در تاریخ جاودانه بماند و خون به ناحق ریخته شهدای کربلا هرگز پایمال نشود.