شهربانو

شَهْرْبانو (یا شاه‌زنان)، دختر یزدگرد سوم (آخرین پادشاه ساسانی) بود که به عنوان اسیر جنگی به مدینه آورده شد. امیرالمومنین علی (ع) با احترام با او برخورد کرد و او به اختیار خود، با امام حسین (ع) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج مبارک، به دنیا آمدن حضرت علی بن الحسین، امام سجاد (ع) بود. شهربانو با این پیوند، حلقه وصلی عمیق و تاریخی میان ایرانیان و خاندان پیامبر (ص) ایجاد کرد. بیشتر مورخان معتبر معتقدند که شهربانو مدت کوتاهی پس از تولد امام سجاد (ع) بر اثر بیماری نفاس از دنیا رفت و در واقعه کربلا حضور نداشت. با این حال، در برخی افسانه‌ها و تعزیه‌های عامیانه، داستان‌هایی از حضور او در کربلا و سوار شدنش بر اسب امام (ذوالجناح) پس از عاشورا و پناه بردندش به کوه «بی‌بی شهربانو» در شهر ری نقل می‌شود. گرچه حضور او در کربلا به لحاظ تاریخی ثابت نشده است، اما نام او همواره به عنوان یکی از بانوان بزرگ و مادر یک امام معصوم، در تاریخ شیعه و فرهنگ عاشورایی ایرانیان می‌درخشد.