ام البنین

فاطمه کِلابیه، معروف به اُمُّ البَنین، همسر امیرالمومنین (ع) پس از شهادت حضرت زهرا (س) بود. او زنی بااصالت و شجاع بود که چهار پسر دلاور به نام‌های عباس، عبدالله، عثمان و جعفر برای امام علی (ع) به دنیا آورد. اگرچه ام البنین به دلیل کهولت سن یا بیماری در مدینه ماند و در کربلا حضور نداشت، اما درس فداکاری و ادب را چنان به فرزندانش آموخت که هر چهار نفر آن‌ها در روز عاشورا، پیش‌مرگ برادرشان امام حسین (ع) شدند. هنگامی که کاروان اسرا به مدینه بازگشت و بشیر خبر شهادت فرزندانش را آورد، ام البنین گفت: «فرزندانم و هرآنچه زیر آسمان است فدای حسین! از حسین به من خبر بده.» او هر روز به بقیع می‌رفت و مرثیه‌هایی جانسوز برای عباس و برادرانش می‌خواند که حتی دشمنانی چون مروان بن حکم را به گریه می‌انداخت. او پایه‌گذار عزاداری سنتی و ماندگار عاشورا در مدینه بود.