خولی بن یزید

خَوْلی بن یَزید اصْبَحی، یکی از فرماندهان جزء و قسی‌القلب سپاه کوفه بود که کینه عمیقی نسبت به اهل بیت (ع) داشت. او در جریان واقعه عاشورا، نقش پررنگی در غارت خیمه‌ها و جسارت به پیکرهای شهدا ایفا کرد. پس از آنکه امام حسین (ع) در قتلگاه افتاد، خولی به همراه سنان بن انس پیش رفت تا سر امام را جدا کند. هنگامی که خولی نزدیک شد، لرزش شدیدی بر بدنش افتاد و نتوانست این کار را انجام دهد، بنابراین سنان (یا شمر) سر امام را بریدند و به خولی دادند. عمر بن سعد، سر مطهر را به خولی سپرد تا شبانه با شتاب به کوفه برده و به ابن زیاد مژده دهد. خولی شب‌هنگام به کوفه رسید اما درِ قصر بسته بود. او سر را به خانه برد و از ترس همسرش (نوار که زنی محب اهل بیت بود)، آن را درون تنور خانه پنهان کرد. همسرش شبانه نوری را دید که از تنور به آسمان می‌رود و از همان زمان از خولی جدا شد. خولی سرانجام توسط نیروهای مختار دستگیر شد. مختار او را در همان خانه‌اش کشت و جسدش را سوزاند.